EU-douanehervorming door de Raad goedgekeurd: hoe de Customs Data Hub het Digitaal Productpaspoort raakt

De EU bouwt twee gegevenssystemen om die uiteindelijk met elkaar moeten communiceren. Het ene is het register voor het Digitaal Productpaspoort, live sinds 20 juli 2026. Het andere is de centrale Data Hub van de douane-unie, die op 3 september 2026 een beslissende stap zette toen de Raad de hervorming van het douanewetboek van de Unie goedkeurde waarover op 26 maart 2026 met het Europees Parlement overeenstemming was bereikt. De plenaire stemming van het Parlement over de definitieve tekst moet nog volgen, gevolgd door ondertekening en bekendmaking in het Publicatieblad.

Wat de hervorming inhoudt

De Commissie noemt het de meest ambitieuze hervorming van de douane-unie sinds 1968. De belangrijkste bouwstenen, volgens de pagina over de douanehervorming van de Commissie en de aankondiging van maart van het Parlement:

• Een EU-douaneautoriteit met hoofdkantoor in Rijsel, Frankrijk, die het risicobeheer coördineert en toezicht houdt op het nieuwe gegevensplatform.
• Een EU Customs Data Hub, één omgeving waarin importeurs en exporteurs hun informatie eenmalig indienen in plaats van bij maximaal 27 nationale systemen. Hij gaat in 2028 open voor e-commercezendingen, wordt in 2031 op vrijwillige basis beschikbaar voor andere importeurs en in 2034 verplicht voor iedereen.
• Een regel over de geachte importeur: platforms en verkopers die afstandsverkopen aan EU-consumenten van buiten de EU faciliteren, worden behandeld als de importeur en zijn verantwoordelijk voor de douanegegevens, voor de betaling of zekerstelling van heffingen en voor de conformiteit van de goederen met het EU-recht.
• De status Trust and Check, een verbeterde versie van de regeling voor geautoriseerde marktdeelnemers, waarmee doorgelichte handelaren goederen kunnen vrijgeven met minder douanetussenkomst in ruil voor toegang van de autoriteiten tot hun systemen.
• Een afhandelingsvergoeding op goederen van geringe waarde die rechtstreeks van buiten de EU aan consumenten worden gezonden, in te voeren uiterlijk 1 november 2026, boven op het tijdelijke douanerecht van EUR 3 op zendingen onder EUR 150 dat sinds 1 juli 2026 van toepassing is.

De Commissie presenteert als een van de doelen van de hervorming dat de douane wordt geholpen bij de handhaving van het groeiende aantal EU-wetten die goederen verbieden of aan voorwaarden binden op niet-financiële gronden, van ontbossing tot dwangarbeid. Productregels zoals de ESPR maken deel uit van die trend.

Waar het paspoort aansluit

De ESPR loopt al vooruit op de douane. Zij voorziet erin dat douaneautoriteiten vóór de vrijgave voor het vrije verkeer nagaan of er voor producten waarvoor een DPP-verplichting geldt een geregistreerd paspoort bestaat, en in koppeling tussen het DPP-register en de EU-éénloketomgeving voor de douane. Implementing Regulation (EU) 2026/1778, die het register regelt, maakt dat op twee plaatsen concreet: Article 3(e) verplicht het register om de goederencodes op te slaan van producten die bestemd zijn om onder de douaneregeling in het vrije verkeer brengen te worden geplaatst, en Article 8(7)(d) laat de Commissie de geldigheid van die goederencode controleren wanneer een paspoort wordt geregistreerd.

Vandaag is dat infrastructuur, geen actieve grenscontrole. Voor geen enkele productgroep is nu al een geregistreerd paspoort bij invoer vereist. Batterijen zijn de eerste, vanaf 18 februari 2027, en de Customs Data Hub verwerkt pas vanaf 2028 e-commerceverkeer. Maar de twee tijdlijnen komen binnen dit decennium samen, en de regel over de geachte importeur betekent dat voor consumentengoederen die online van buiten de EU worden verkocht, steeds vaker het platform of de verkoper aanspreekbaar zal zijn voor zowel de douaneaangifte als de conformiteit van het product, in plaats van een geadresseerde.

Wat u nu kunt doen

• Als u invoert in de EU, houd dan uw toewijzing van goederencodes zuiver. Dezelfde code die u bij de douane aangeeft, is de code die het DPP-register bijhoudt en controleert.
• Als u een marktplaats exploiteert of via een marktplaats verkoopt aan EU-consumenten van buiten de EU, lees de bepalingen over de geachte importeur dan samen met uw team productconformiteit, niet alleen met uw fiscale team.
• Let op de plenaire stemming van het Parlement en de datum van bekendmaking in het Publicatieblad, waarmee de klok voor de toepassing van de hervorming gaat lopen.

Primaire bronnen: Persbericht van de Raad, 3 september 2026; Europese Commissie, EU customs reform; Europees Parlement, akkoord over de hervorming van het douanewetboek van de Unie, 26 maart 2026; Commission Implementing Regulation (EU) 2026/1778.