Naar hoofdinhoud springen

Verordening

ESPR, het kader voor het digitaal productpaspoort

De Verordening ecologisch ontwerp voor duurzame producten (EU) 2024/1781 is het rechtskader op grond waarvan het digitaal productpaspoort wordt ingevoerd voor de meeste fysieke goederen die op de eengemaakte EU-markt worden gebracht. Zij verving de Ecodesignrichtlijn van 2009 en trad op 18 juli 2024 in werking.

Van krachtVan toepassing vanaf 18 juli 2024 (kader), sectorale verplichtingen worden gefaseerd ingevoerd via gedelegeerde handeling

Toepassingsgebied

De ESPR geldt voor vrijwel alle fysieke goederen die in de EU worden verkocht, met uitzondering van levensmiddelen, diervoeders, geneesmiddelen, levende organismen en producten die onder andere specifieke regelingen vallen.

Het werkplan 2025 tot 2030

Op 15 april 2025 stelde de Commissie het eerste ESPR-werkplan vast, voor de periode 2025 tot 2030. Het benoemt de eerste golf prioritaire producten die via gedelegeerde handelingen ecologische-ontwerpeisen, en dus een DPP, zullen krijgen.

Prioritaire productgroepen:

  • Eindproducten:textiel (met focus op kleding), meubelen, banden, matrassen.
  • Tussenproducten:ijzer en staal, aluminium.
  • Energiegerelateerde producten: wasmachines, droogtrommels, vaatwassers, televisies, kleine elektronica.
  • Horizontale maatregelen: regels over repareerbaarheid en over de vernietiging van onverkochte producten.

Niet in het eerste plan (maar in onderzoek voor latere opname): chemische stoffen (onderzoek eind 2025 afgerond) en schoeisel (onderzoek tegen eind 2027). Sectorspecifieke verordeningen dekken batterijen, bouwproducten, speelgoed en wasmiddelen afzonderlijk af.

Hoe verplichtingen concreet worden

De ESPR is een kader. Concrete verplichtingen, welke datapunten, welke drager, welke termijnen, worden per productgroep vastgelegd via gedelegeerde handelingen die de Commissie vaststelt na een effectbeoordeling en een openbare raadpleging. De eerste formele gedelegeerde handelingen worden begin 2027 verwacht.

Het centrale EU-DPP-register

Artikel 13 van de ESPR verplicht de Commissie om een centraal register voor het digitaal productpaspoort op te zetten, uiterlijk 19 juli 2026, 24 maanden na de inwerkingtreding van de verordening. Dit is een infrastructuurtermijn van de Commissie, geen nalevingstermijn voor bedrijven.

Het register is een index, geen gegevensopslag. Het bevat geen paspoortinhoud. Op basis van een via een gegevensdrager opgeloste productidentificatie (doorgaans een GS1 Digital Link-URL) wijst het naar de plaats waar de paspoortgegevens worden gehost door de fabrikant of zijn aangewezen DPP-dienstverlener. Zodra het register operationeel is, registreren marktdeelnemers er elk paspoort; de eerste sector met een registratieverplichting zijn batterijen, vanaf 18 februari 2027.

Belangrijkste ingevoerde instrumenten

  • Digitaal productpaspoort (DPP), gestructureerde, machineleesbare productgegevens die via een gegevensdrager toegankelijk zijn.
  • Prestatie- en informatie-eisen, minimumdrempels voor duurzaamheid, repareerbaarheid, energieverbruik en gerecycleerd materiaal.
  • Vernietiging van onverkochte goederen, verbod op het vernietigen van onverkocht textiel en schoeisel; geldt voor grote ondernemingen vanaf 19 juli 2026 en voor middelgrote ondernemingen vanaf 19 juli 2030.
  • Groene overheidsopdrachten, verplichte eisen voor publieke inkopers in de gedekte categorieën.

Primaire bronnen

Veelgestelde vragen

Wat is de ESPR?

De Verordening ecologisch ontwerp voor duurzame producten (EU) 2024/1781 is het EU-kader op grond waarvan het Digitaal Productpaspoort wordt ingevoerd voor de meeste fysieke goederen die op de eengemaakte EU-markt worden gebracht. Zij verving de Ecodesignrichtlijn van 2009 en trad op 18 juli 2024 in werking.

Maakt de ESPR zelf het Digitaal Productpaspoort verplicht?

Nee. De ESPR is een kaderverordening. Concrete DPP-verplichtingen, welke datapunten, welke drager en welke termijnen, worden per productgroep vastgelegd via gedelegeerde handelingen die de Commissie vaststelt na een effectbeoordeling en een openbare raadpleging. De eerste formele gedelegeerde handelingen worden begin 2027 verwacht.

Welke producten vallen onder de ESPR?

De ESPR geldt voor vrijwel alle fysieke goederen die in de EU worden verkocht, met uitzondering van levensmiddelen, diervoeders, geneesmiddelen, levende organismen en producten die al onder andere specifieke regelingen vallen.

Wanneer komt het EU-register voor het Digitaal Productpaspoort beschikbaar?

Artikel 13 van de ESPR verplicht de Commissie om uiterlijk 19 juli 2026 een centraal register voor het Digitaal Productpaspoort op te zetten, 24 maanden na de inwerkingtreding van de verordening. Dit is een infrastructuurtermijn van de Commissie, geen nalevingstermijn voor bedrijven.

Welke productgroepen krijgen voorrang?

Het ESPR-werkplan 2025 tot 2030 (vastgesteld op 15 april 2025) geeft voorrang aan eindproducten zoals textiel, meubelen, banden en matrassen, en aan tussenproducten ijzer en staal en aluminium. Batterijen, bouwproducten, speelgoed en detergenten worden geregeld door hun eigen afzonderlijke regels.