Ir-riforma doganali tal-UE tgħaddi mill-Kunsill: kif il-Customs Data Hub tiltaqa' mal-Passaport Diġitali tal-Prodott

L-UE qed terġa' tibni żewġ sistemi tad-data li eventwalment ikollhom jitkellmu ma' xulxin. Waħda hija r-reġistru tal-Passaport Diġitali tal-Prodott, attiv mill-20 ta' Lulju 2026. L-oħra hija d-Data Hub ċentrali tal-unjoni doganali, li għamlet pass deċiżiv fit-3 ta' Settembru 2026 meta l-Kunsill approva ir-riforma tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni miftiehma mal-Parlament Ewropew fis-26 ta' Marzu 2026. Il-vot tal-plenarja tal-Parlament dwar it-test finali għad irid isir, u warajh il-firma u l-pubblikazzjoni f'Il-Ġurnal Uffiċjali.

X'tagħmel ir-riforma

Il-Kummissjoni tiddeskriviha bħala l-aktar riforma ambizzjuża tal-Unjoni Doganali mill-1968. Il-blokki prinċipali tagħha, skont il-paġna dwar ir-riforma doganali tal-Kummissjoni u t-tħabbira ta' Marzu tal-Parlament:

• Awtorità Doganali tal-UE bis-sede f'Lille, Franza, biex tikkoordina l-ġestjoni tar-riskju u tissorvelja l-pjattaforma tad-data l-ġdida.
• EU Customs Data Hub, ambjent uniku li permezz tiegħu l-importaturi u l-esportaturi jissottomettu l-informazzjoni darba minflok lil sa 27 sistema nazzjonali. Jiftaħ għall-kunsinni tal-kummerċ elettroniku fl-2028, isir disponibbli fuq bażi volontarja għal importaturi oħra fl-2031 u obbligatorju għal kulħadd fl-2034.
• Regola ta' importatur meqjus: il-pjattaformi u l-bejjiegħa li jiffaċilitaw bejgħ mill-bogħod lil konsumaturi tal-UE minn barra l-UE jiġu ttrattati bħala l-importatur, responsabbli għad-data doganali, għall-ħlas jew għall-garanzija tal-imposti u biex jiżguraw li l-oġġetti jkunu konformi mal-liġi tal-UE.
• Status Trust and Check, verżjoni mtejba tal-iskema tal-Operatur Ekonomiku Awtorizzat, li tippermetti lil kummerċjanti vverifikati jirrilaxxaw oġġetti b'inqas intervent doganali bi tpartit mal-għoti lill-awtoritajiet ta' aċċess għas-sistemi tagħhom.
• Tariffa ta' trattament fuq oġġetti ta' valur baxx mibgħuta direttament lill-konsumaturi minn barra l-UE, li għandha tiġi introdotta mhux aktar tard mill-1 ta' Novembru 2026, minbarra d-dazju doganali temporanju ta' EUR 3 fuq kunsinni taħt EUR 150 li ilu japplika mill-1 ta' Lulju 2026.

Il-Kummissjoni tqiegħed wieħed mill-għanijiet tar-riforma bħala l-għajnuna lid-dwana biex tinforza n-numru dejjem jikber ta' liġijiet tal-UE li jipprojbixxu jew jikkundizzjonaw oġġetti fuq bażi mhux finanzjarja, mid-deforestazzjoni sax-xogħol furzat. Regoli dwar il-prodotti bħall-ESPR huma parti minn din ix-xejra.

Fejn jidħol il-passaport

L-ESPR diġà jantiċipa d-dwana. Jipprevedi li l-awtoritajiet doganali jivverifikaw li jeżisti passaport irreġistrat għal prodotti soġġetti għal rekwiżit tad-DPP qabel ir-rilaxx għal ċirkolazzjoni libera, u l-interkonnessjoni bejn ir-reġistru tad-DPP u l-Ambjent ta' Punt Uniku tal-UE għad-Dwana. L-Implementing Regulation (EU) 2026/1778, li tirregola r-reġistru, tagħmel dan konkret f'żewġ postijiet: l-Article 3(e) jitlob li r-reġistru jaħżen il-kodiċijiet tal-komoditajiet tal-prodotti maħsuba biex jitqiegħdu taħt il-proċedura doganali "rilaxx għal ċirkolazzjoni libera", u l-Article 8(7)(d) jgħid li l-Kummissjoni tivverifika l-validità ta' dak il-kodiċi tal-komodità meta jiġi rreġistrat passaport.

Illum dik hija infrastruttura, mhux verifika attiva fil-fruntiera. S'issa ebda grupp ta' prodotti ma jeħtieġ passaport irreġistrat mal-importazzjoni. Il-batteriji huma l-ewwel, mit-18 ta' Frar 2027, u d-Data Hub doganali mhux se jieħu traffiku tal-kummerċ elettroniku qabel l-2028. Iżda ż-żewġ skedi jikkonverġu f'dan id-deċennju, u r-regola tal-importatur meqjus tfisser li għal oġġetti tal-konsumatur mibjugħa online minn barra l-UE, l-entità responsabbli kemm għad-dikjarazzjoni doganali kif ukoll għall-konformità tal-prodott se tkun dejjem aktar il-pjattaforma jew il-bejjiegħ minflok konsenjatarju.

X'għandek tagħmel issa

• Jekk timporta fl-UE, żomm l-assenjazzjonijiet tal-kodiċijiet tal-komoditajiet tiegħek nodfa. L-istess kodiċi li tiddikjara lid-dwana huwa dak li r-reġistru tad-DPP se jżomm u jivverifika.
• Jekk tħaddem jew tbigħ permezz ta' suq online li jaqdi konsumaturi tal-UE minn barra l-UE, aqra d-dispożizzjonijiet dwar l-importatur meqjus mat-tim tal-konformità tal-prodotti tiegħek, mhux biss mat-tim tat-taxxa.
• Segwi l-vot tal-plenarja tal-Parlament u d-data tal-pubblikazzjoni f'Il-Ġurnal Uffiċjali, li jibdew il-ħin għall-applikazzjoni tar-riforma.

Sorsi primarji: Stqarrija għall-istampa tal-Kunsill, 3 ta' Settembru 2026; Il-Kummissjoni Ewropea, riforma doganali tal-UE; Il-Parlament Ewropew, intlaħaq ftehim dwar ir-riforma tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, 26 ta' Marzu 2026; Commission Implementing Regulation (EU) 2026/1778.